على زمانى قمشه اى

146

هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )

آثارش ، الكواكب الدرّية فى وضع البنكامات الدورية ، آورده كه آن را در 966 در نابلس نوشته است . همچنين به نوشتهء حاجى خليفه ، تقى الدّين كتاب ريحانة الروح فى رسم الساعات على مستوى السطوح را در 975 در يكى از قراى نابلس تأليف كرده است . تقى الدّين در مصر و فلسطين علاوه بر امر قضا به رصدهاى نجومى نيز مىپرداخت . دومين سفر او به قسطنطنيه در 978 ، مقارن با سالهاى پايانى حكومت سلطان سليم دوم ، سلطان عثمانى ( 974 - 982 ) ، صورت گرفت . تقى الدّين در آنجا به خواجه سعد الدّين ملقب به معلم السلطان ، از نزديكان سلطان سليم ، پيوست و با يارى او ، در 979 جانشين مصطفى چلبى ( منجم‌باشى سلطان سليم ) شد . با به حكومت رسيدن سلطان مراد سوم ، سلطان عثمانى ( 982 - 1003 ) ، تقى الدّين مورد توجه قرار گرفت و به توصيهء خواجه سعد الدّين و محمد پاشا ( صدر اعظم ) ، سلطان مراد به او دستور داد رصدخانه بسازد . اين رصدخانه كه ساخت آن در 983 شروع شد و در 985 پايان يافت ، در تپه‌هاى مشرف به قسطنطنيه به نام ارتفاعات توپخانه ( همان‌جا ) بنا گرديد . در ابتداى كار ، رصدخانه مورد توجه سلطان بود و تقى الدّين به سبب تأسيس آن پاداش خوبى دريافت كرد . در شب اوّل رمضان 985 دنباله‌دار درخشانى در آسمان پديدار شد و تقى الدّين ظهور آن را نشانهء پيروزى لشكريان سلطان در نبرد با شاه اسماعيل دوم صفوى دانست . اين پيشگويى به حقيقت پيوست ، امّا شيوع هم‌زمان بيمارى طاعون و مرگ بسيارى از مردم ، از جمله چند شخصيت مهم ، و نيز سعايت برخى افراد ، باعث شد تا سلطان از ادامهء كار رصدخانه بيمناك شود و دستور به انهدام آن دهد . در نامهء مفتى وقت قسطنطنيه ( شمس الدّين احمد ) به سلطان ، تقاضاى انهدام